Mấy hôm trước, lướt trên mạng xã hội Theard, mình gặp được một câu hỏi rất hay. Băn khoăn của một bạn trẻ, có lẽ học trái ngành nhảy sang Marketing: “Mọi người thường học Marketing ở đâu ạ? 1m vuông 5 người dạy MKT em thực sự sắp bị tẩu hỏa nhập ma mất”.
Nỗi lòng này khiến mình tủm tỉm cười, phần vì thấu hiểu tình cảnh của các bạn, khi chỉ cần gõ từ khóa Marketing, là đã xuất hiện nhan nhản các khóa học, đào tào…thật khó lựa chọn. Phần cũng vì nhớ lại thời kỳ đầu của chính mình, khi loay hoay giữa đủ mọi nguồn kiến thức.
Vì vậy mình lại ngồi kỳ cạch gõ ra đôi dòng, chia sẻ với các bạn trẻ về một số kinh nghiệm của mình trong con đường học tập và thực hành Marketing.
1. Học kiến thức từ đâu?
Hoặc câu hỏi chính xác phải là: “Nên gia nhập vào đâu để được học về marketing”. Trên thực tế, Marketing không phải một công việc chốc lát, đây là một ngành nghề đi theo con đường lâu dài và tuân theo các quy trình nghiêm ngặt. Lựa chọn đúng đắn nhất vẫn là học tại các trường đại học đào tạo chuyên ngành. Nhưng với các bạn trẻ trái ngành thì sao?
Vì mình cũng là một tay ngang từ kỹ thuật rẽ lối sang Marketing. Vì vậy mình có thể đúc kết được các bạn nên học từ 3 nguồn chính.
Thứ nhất, hãy gia nhập vào các Agency Marketing:
Đây là một môi trường thực chiến lý tưởng hơn so với việc gia nhập các Brand. Marketing là một nghề với nhiều mảng, công việc khác nhau: Content, Design, Performance Ads, SEO, Event, PR, Account… Một người trái ngành thường chưa biết mình thực sự hợp với mảng nào.
Tại Agency, các bạn trẻ sẽ có cơ hội va chạm đa ngành hàng, tiếp xúc với nhiều dự án to nhỏ khác nhau, đến từ nhu cầu của nhiều ngành hàng (thẩm mỹ, ngân hàng, F&B, bất động sản..vvv) Chính việc phải va chạm này sẽ giúp các bạn nhận ra được mình hợp và thích làm nội dung, viết kịch bản, thích phân tích số liệu, hay giỏi giao tiếp, quản lý dự án…
Việc thực tập/ gia nhập một Agency cũng đem lại cơ hội tích lũy kinh nghiệm nhiều hơn. “1 năm làm Agency tương đương 2- 3 năm làm Brand” điều này hoàn toàn có cơ sở. Đặc thù Agency cần phải chạy deadline cho nhiều khác hàng cùng một lúc, bạn buộc phải học cách thích nghi nhanh, quản lý công việc và thời gian cực tốt. Ngoài ra, mỗi khách hàng sẽ có một bài toán khác nhau cần giải quyết, có người muốn tăng doanh số, có người muốn phát triển thương hiệu, lại có người muốn xâm nhập thị trường. Đây đều là những va chạm thực tế để tích lũy.
Thứ hai, đọc sách và tài liệu về Marketing.
Không phải các dạng sách về công cụ như chạy ads, viết content, thiết kế hình ảnh…Những công cụ đó khi làm việc các bạn sẽ được tiếp xúc và đào tạo. Các loại sách cần đọc sẽ là sách về “Tư duy Marketing” “Lịch sử Marketing”. Khi đã nắm được các kiến thức cơ bản, các bạn có thể đọc thêm về case study, từ nhỏ tới lớn để biết cách các Brand thực hiện Marketing thế nào và thu được những gì.
“Với một Marketer, “Tư duy về Marketing” mới là thứ cốt lõi – giúp cho các bạn có mindset đúng đắn khi cùng tham gia vào một chiến dịch marketing.”
Và đừng đọc sách như một cuộc dạo chơi. Đọc sách cũng chính là cách để các bạn học. Chính vì thế hãy ghi chép lại những điều mình đọc được trong sách. Hãy tổng hợp lại để biến nó thành kiến thức của mình. Trong quá trình đó, chắc chắn sẽ có điểm mà các bạn đọc chưa hiểu, không phải lo lắng, đơn giản vì các bạn chưa tiếp xúc tới, chưa trải nghiệm qua, nên không nắm được.
Cứ ghi chép lại và tìm câu trả lời. Khả năng cao là đến hôm sau đi làm, “va chạm một tý lại ngộ ra chân lý.”
Thứ ba, cố gắng tìm cho mình một mentor.
Đàn anh trong công ty cũng được, một chuyên gia mà bạn có thể liên hệ được (email…), và đừng ngại ngần trao đổi với họ về những suy nghĩ của mình trong khi triển khai công việc, các ý tưởng, các giải pháp…Có thể sẽ bị phủ quyết, có thể được đồng ý, điều đó không quan trọng. Quan trọng là, bạn phải làm rõ được lý do đằng sau để tích lũy kiến thức.
“Marketing không phải là một công việc chốc lát, đây là một công việc cần sự kiên trì, tính kỷ luật và một lộ trình rõ ràng.”
Hãy xây dựng một lộ trình, trao đổi với mentor về lộ trình đó, và kiên trì thực hiện nó. Sẽ có lúc bạn chán nản, hoặc nghi ngờ hoặc băn khoăn. Không sao cả, anh cũng từng như vậy, đứng trong bóng tối nghi ngờ chính bản thân mình. “Mình có làm được không?”. Cứ làm đi. Vừa làm vừa đối chiếu. Kiên trì. Hãy cố gắng để chúng ta của ngày hôm nay tốt hơn hôm qua 1%.
2. Học như thế nào?
Chúng ta đang sống trong thời đại AI lên ngôi, cùng với sự đồng hành của các thiết bị điện tử. Tuy vậy, anh vẫn tin rằng một quyển sổ tay, một cây bút tốt, và một tập note chỉ ký sẽ đem lại cho các bạn cái nhìn rõ ràng hơn về kiến thức nghề.
“Tôi chỉ là hạt cát trên thế giới rộng lớn. Những gì tôi biết chỉ là giọt nước trong đại dương mênh mông.”
Trong quá trình học – đọc và thực hành Marketing, các bạn sẽ được tiếp xúc rất nhiều vấn đề, kiến thức và cách nhìn mới. Hãy dùng sổ tay, bút màu và sơ đồ tư duy để hệ thống hóa những kiến thức đó, biến chúng thành kiến thức của mình. Kết nối kiến thức thành một khối thống nhất.
Trong suốt quãng thời gian từ 2020 – 2026, anh đã có dịp được quan sát sự biến động của các xu hướng Marketing, với sự chuyển dịch mạnh mẽ từ số hóa diện rộng sang trí tuệ hóa sâu sắc, đề cao các trải nghiệm thực tế và tính cá nhân hóa, thay vì các quảng cáo đại trà làm phiền người dùng.
Các hình thức video ngắn, livestream xóa nhòa ranh giới của giải trí và thương mại. Điều đó chứng tỏ, Marketing là một lĩnh vực luôn luôn chuyển động, biến đổi và nâng cấp.
Vì vậy, mượn lời Steve Job: “Luôn tò mò, luôn khao khát”, các bạn cũng hãy như vậy, hãy luôn quan sát các sự kiện, các xu hướng để ứng dụng vào con đường Marketing của chính mình.
Đừng quên đặt câu hỏi. Mỗi câu hỏi đều cần câu trả lời, và khi các bạn trả lời được câu hỏi đó, các bạn sẽ tích lũy thêm được kiến thức có thể ứng dụng. Sách vở, video, case study, luôn có thể đặt được những câu hỏi như sau:
- Tại sao họ lại làm vậy? Họ đã tư duy thế nào?
- Cách làm đó có ý nghĩa gì với toàn bộ chiến dịch? Có cách nào khác đạt kết quả tốt hơn không?
- Vì lý do gì mà chiến dịch đó thành công hay thất bại?
- Nếu mình là người phụ trách, mình sẽ làm case này thế nào? Cần thông tin gì, ai phối hợp?
Chỉ khi các bạn đặt được càng nhiều câu hỏi, các bạn sẽ càng đào sâu được vào vấn đề, chạm đến cốt lõi và làm dày thêm vốn kiến thức của mình…
Có lẽ đến lúc đó bạn hãy thử xây dựng một kế hoạch Marketing cho chính bản thân mình xem sao?
Suy cho cùng, học Marketing tại đâu, học như thế nào thì điều quan trọng nhất vẫn là chính bản thân các bạn. Đừng cố gắng chạy theo các loại công cụ, để rồi khi công cụ trở nên lỗi thời thì các bạn sẽ bị đào thải. Hãy cố gắng trở thành một Marketer có tư duy nền tảng vững vàng để làm chủ công nghệ, dẫn dắt xu hướng và tự tin định hình cuộc chơi cho chính mình.
by “Gã Marketing sợ vợ – Chuyện. Stories”
